Brouillon:Verset 2 de la sourate al-Fath

آیه ۲ سوره فتح، نتایج صلح حدیبیه را برای پیامبر(ص) در سه بخش تبیین می‌کند: آمرزش گناهان، نعمت و هدایت به صراط مستقیم.

Verset 2 de la sourate al-Fath (en arabe : الآية 2 من سورة الفتح) présente les conséquences du traité d’al-Hudaybîyya pour le Prophète Muhammad (s) en trois aspects : le pardon des péchés, la grâce divine et la guidance vers le droit chemin.

با توجه به اعتقاد به عصمت پیامبران، مفسران درباره تفسیر گناه در این آیه نظرات مختلفی دارند. مفسران اهل‌سنت آن را به خطاهای کوچک، ترک اولیٰ یا گناهان امت تفسیر کرده‌اند، در حالی که مفسران شیعه، آن را نه به معنای گناه واقعی، بلکه اشاره به اتهامات مشرکان می‌دانند که مبارزه پیامبر با شرک و بت‌پرستی را گناه تلقی می‌کردند و این اتهامات با پیروزی‌های پس از صلح حدیبیه از پیامبر زدوده شد. در روایتی از امام رضا(ع) نیز به این تفسیر اشاره شده است.

En raison de la croyance en l’infaillibilité des prophètes (a), les exégètes du Coran diffèrent sur l’interprétation du terme « péché » dans ce verset. Les exégètes sunnites l’interprètent comme des petites erreurs ou ou même les péchés de la communauté. En revanche, les exégètes chiites considèrent que ce « péché » ne désigne pas une faute réelle du Prophète (s), mais fait référence aux accusations portées par les polythéistes qui percevaient la lutte du Prophète (s) contre l’idolâtrie comme un acte répréhensible. Ces accusations furent effacées par les victoires obtenues après le traité d’al-Hudaybîyya. Cette interprétation est également confirmée dans un hadith de l’Imam ar-Ridâ (a).

اتمام نعمت نیز به گشایش مسیر برای فتح مکه و گسترش اسلام، و هدایت به راه مستقیم به فراهم‌آوری شرایط پیروزی‌های آینده و همچنین هدایت مستمر الهی برای استقامت پیامبر در مسیر رسالت تفسیر شده است.

Le « parachever le bienfait  » est interprété comme l’ouverture du chemin vers la conquête de La Mecque et l’expansion de l’islam, et la « guidance vers le Voie Droite » se rapporte à la préparation des conditions pour les succès futurs et à la guidance continue de Dieu permettant au Prophète (s) de persévérer dans sa mission prophétique.

Texte du verset ﴿لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا ٢﴾

﴾afin qu'Allah te pardonne tes premiers et tes derniers péchés, [afin aussi] qu'il parachève Son bienfait envers toi et qu'il te dirige dans une Voie Droite. 2﴿

نتایج فتح مبین

بر اساس تفسیر نمونه، آیات دوم و سوم سوره فتح بیانگر چهار موهبت بزرگ الهی به پیامبر(ص) در پی فتح مبین (صلح حدیبیه) هستند: آمرزش گناهان، تکمیل نعمت، هدایت به راه راست و نصرت شکست‌ناپذیر. این آیات نتایج پیروزمندانه‌ای را توصیف می‌کنند که در آیه اول این سوره به آن اشاره شده بود.

Conséquences de la victoire éclatante Selon le livre « Tafsîr Nimûni », les versets 2 et 3 de la sourate al-Fath présentent quatre grandes faveurs divines accordées au Prophète Muhammad (s) suite à la victoire éclatante (le traité d’al-Hudaybîyya) : le pardon des péchés, l’achèvement de la grâce divine, la guidance vers le droit chemin et une aide invincible.(((1))) Ces versets décrivent ainsi les résultats victorieux évoqués dans le premier verset de la sourate.(((2)))

آمرزش کدامین گناه؟

یکی از نعمت‌های الهی به پیامبر(ص) که در آیه دوم سوره فتح به آن اشاره شده، آمرزش گناهان است. با توجه به مقام عصمت پیامبر، مفسران دیدگاه‌های مختلفی درباره معنای گناه در این آیه ارائه کرده‌اند. به گفته طبرسی در مجمع‌البیان برخی از اهل‌سنت آن را به گناهان پیش و پس از بعثت یا گناهان پدر و مادر پیامبر و یا گناهان امت او نسبت داده‌اند، در حالی که مفسران شیعه عموماً آن را به گناهان امت یا گناهان مشرکان که مانع ورود پیامبر به مکه می‌شدند و او را آزار و اذیت می‌دادند، تفسیر کرده‌اند. Quel « péché » est pardonné ? L’un des bienfaits divins accordés au Prophète Muhammad (s) mentionné au verset 2 de la sourate al-Fath est le pardon des péchés.(((3))) Compte tenu du rang d’infaillibilité du Prophète (s), les exégètes du Coran proposent différentes interprétations de ce terme.(((4))) Selon cheikh at-Tabrisî dans le livre « Majma‘ al-Bayân », certains exégètes sunnites du Coran l’ont interprété comme englobant : les péchés avant et après la mission prophétique, les péchés des parents du Prophète, ou encore les péchés de sa communauté. En revanche, les exégètes chiites considèrent généralement que ce pardon concerne non pas le Prophète (s) lui-même, mais les « péchés » attribués par les polythéistes, ou ceux de la communauté qui constituaient un obstacle à l’entrée du Prophète à La Mecque et lui causaient souffrance et opposition.(((5)))

علامه طباطبایی، محمدجواد مغنیه، مکارم شیرازی و سید محمدتقی مدرسی از مفسران شیعه با ردّ نسبت گناه به پیامبر، معتقدند که مراد از «ذنب» در این آیه، مخالفت با خدا نیست، بلکه یا اشاره به اعمالی است که نزد مشرکان گناه شمرده می‌شد – مانند مبارزه با شرک و انجام غزوات – یا اتهاماتی بوده که مخالفان به پیامبر می‌زدند. به باور آنان، پس از صلح حدیبیه و فتح مکه، خداوند این تصور نادرست را از اذهان زدود. بر پایه روایتی که از امام رضا(ع) نقل شده نیز مشرکان پیامبر را به دلیل دعوت به توحید و ترک بت‌پرستی، گناهکار می‌دانستند. هاشمی رفسنجانی نیز در تفسیر راهنما با توجه به عدم ارتباط ظاهری صلح حدیبیه با بخشش گناهان، نتیجه گرفته که مراد آیه، زدوده شدن تصور گناه از پیامبر در دیدگاه مشرکان پس از این رویدادها بوده است.

‘Allâma Tabâtabâ’î, Muhammad Jawâd Maghnîyah, l'Ayatollah Makârim Shîrâzî et l’Ayatollah Sayyid Muhammad Taqî Mudarrisî, tout en rejetant l’idée de péché imputé au Prophète (s), croient que le terme « péché » dans ce verset ne désigne pas une opposition à Dieu, mais fait référence soit à des actes considérés comme « péchés » par les polythéistes, par exemple lutter contre l’idolâtrie, soit aux accusations portées contre le Prophète (s) par ses opposants. Selon eux, après le traité d’al-Hudaybîyya et la conquête de La Mecque, Dieu a effacé cette perception erronée.(((6)))

D’après un hadith rapporté de l’Imam ar-Ridâ (a), les polythéistes considéraient le Messager d’Allah (s) comme coupable en raison de son appel au monothéisme et du rejet du culte des idoles.(((7))) Certains concluent que l’expression du verset fait référence à la suppression de cette fausse perception de « péché » attribuée au Prophète (a) par les polythéistes après le traité d’al-Hudaybîyya, car il n’existe pas de lien direct entre ce traité et le pardon de fautes personnelles.(((8)))

اتمام نعمت و هدایت مستمر الهی برای پیامبر

آیه دوم سوره فتح به دو نعمت بزرگ الهی به پیامبر(ص) اشاره دارد: اتمام نعمت و هدایت به صراط مستقیم. به باور مفسران، اتمام نعمت در پی صلح حدیبیه محقق شد و به معنای فراهم‌آوردن بستر لازم برای اقدامات سرنوشت‌ساز بعدی، از جمله فتح مکه و پایان خصومت مشرکان بود. همچنین هدایت به راه راست در این آیه، به زمینه‌سازی الهی برای حرکت پیامبر به سوی پیروزی‌های بزرگ تفسیر شده است؛ البته برخی نیز آن را نشانه‌ای از نیاز همیشگی پیامبر به هدایت مستمر خدا برای ثبات قدم در مسیر حق می‌دانند.

Achèvement de la grâce et guidance continue pour le Prophète Muhammad (s) Le verset 2 de la sourate al-Fath mentionne deux grands bienfaits divins accordés au Prophète (s) : l’achèvement de la grâce et la guidance vers le droit chemin.

Selon les exégètes du Coran, « achèvement de la grâce » s’est réalisé après le traité d’al-Hudaybîyya et signifie la préparation des conditions nécessaires pour des actions décisives ultérieures, notamment la conquête de La Mecque et la fin de l’hostilité des polythéistes.(((9)))

La « guidance vers le droit chemin » dans ce verset est interprétée comme l’assistance divine pour ouvrir la voie à de grandes victoires futures.(((10))) Certains ajoutent que ce terme reflète également le besoin constant du Prophète (s) de recevoir la guidance divine pour maintenir sa fermeté et sa persévérance dans la voie de la vérité.(((11)))